Doorgaan naar de inhoud

Boekwetenschapper Hedzer Uulders heeft bij Collectie Overijssel opnieuw een Nedersaksisch tekstfragment uit een middeleeuws boek aan het licht gebracht.

Geplaatst op: 26 augustus 2026

Het gaat om een middeleeuws blad perkament dat is gebruikt als versteviging van een papieren handschrift uit de zestiende eeuw, met onder meer de stadsrechten van Kampen. Hedzer analyseerde de tekst op het blad en ontdekte dat het gaat om een fragment uit de zogenaamde Grote Zielentroost. Dit middeleeuwse werk bevat allerlei verhalen die bedoeld waren als uitleg bij de tien geboden uit de Bijbel.

De Grote Zielentroost was eeuwenlang erg populair, vooral in het laatmiddeleeuwse Hanzegebied, en dus ook in de IJsselstreek. “Omdat het bedoeld was voor een publiek van gewone mensen, is het geschreven in de volkstaal. In het Hanzegebied is dat het Nederduits of Nedersaksisch. Hierdoor is de Grote Zielentroost één van de belangrijkste werken uit de Nedersaksische literatuur van de middeleeuwen geworden”, vertelt Hedzer. “Uit het schrifttype en de taalkenmerken blijkt dat het fragment uit Zwolle is geschreven in de 14e eeuw, waarschijnlijk in de regio Hamburg-Lübeck.”

Al eerder ontdekte Uulders een Nedersaksisch fragment van een middeleeuwse ridderroman in de archieven van Collectie Overijssel te Zwolle. Met deze tweede vondst is opnieuw een waardevol puzzelstukje uit de geschiedenis van de Nedersaksische taal en literatuur aan het licht gebracht.

Uulders schreef een uitgebreid artikel over het fragment in de meest recente uitgave van Overijssels Historische Bijdragen. Voor meer informatie over deze publicatie klik hier. Wil je het archiefstuk zelf inzien? Bekijk dan de scans van inventarisnummer 45 uit archieftoegang 0272.

Delen