Een aantal jaren geleden vond de Canadees Geoff Osborne een boekje tussen een stapel oude kranten getiteld: Vrij Zwolle. Daarin stond een foto van zijn grootvader, op 14 april 1945, die via een radiowagen doorgeeft dat de stad Zwolle is bevrijd. De zoektocht naar de herkomst van deze foto bracht Geoff bij Collectie Overijssel. En 80 jaar na dato, trad hij in de voetsporen van zijn grootvader…
Op 14 april vierden we dat Zwolle 80 jaar geleden is bevrijd door de Canadezen. Bij Collectie Overijssel deden we dat met heel bijzonder gezelschap. Geoff Osborne, zijn vrouw, zus, moeder en goede vriend Nathan Kehler bezochten ons archief in Zwolle en sloten aan bij de vele herdenkingen en festiviteiten in de stad.
Lt. Cl. Earl Olmsted
“Als je zag wat de Nederlanders moesten doorstaan, zou je hetzelfde hebben gedaan,” was het antwoord op de vraag waarom Earl Olmsted in Nederland vocht voor vrijheid. In 1939 voegde hij zich bij het Canadese leger, vlak nadat de Britten Duitsland de oorlog hadden verklaard. Vijf jaar later, op D-Day, zette hij voet op Franse grond en begon zijn indrukkwekkende reis naar het noorden, waarbij hij onder andere Zwolle aandeed.
Olmsted overleefde de oorlog en had ook daarna nog een indrukwekkende carrière bij het Canadese leger. In 2008 overleed hij op 94-jarige leeftijd.
Vastgelegd
Jaren later vond zijn kleinzoon Geoff een boekje tussen een stapel oude kranten: ‘Vrij Zwolle / D. Wijnbeek; met foto’s van A.H. Henneke… [et al.]’. Onder een foto van een militair bij een radiowagen stond een handgeschreven notitie van zijn grootvader: “By radio official news of the liberation is passed to HQ (by me!)”.
De vermelding van de fotograaf, Dolf Henneke, bracht Geoff bij Collectie Overijssel, waar hij contact zocht met onze collega’s om meer over de foto te weten te komen. Zwolle was hem totaal onbekend, maar de vondst van deze foto zou het begin zijn van een warme band met de stad.
De betreffende foto van Earl Olmsted, gemaakt door Dolf Henneke
Bevrijding vieren
Op 13 en 14 april 2025, precies 80 jaar nadat Earl in Zwolle terechtkwam, bezocht Geoff samen met zijn vrouw, zus, moeder en goede vriend de stad. Ze waren aanwezig bij de bevrijdingswedstrijd van PEC Zwolle en Geoff was ’s avonds spreker tijdens de Nacht van Leo Major in het Academiehuis Grote Kerk Zwolle, waar hij grote indruk maakte met zijn vertelling van het verhaal van zijn opa.
Op maandag 14 april namen ze een kijkje in ons archief, waar Geoff en zijn familie de originele foto van zijn grootvader konden bewonderen en de collega’s konden ontmoeten die zorg dragen voor het bewaren en ontsluiten van deze en vele andere oorlog-gerelateerde archiefstukken.
We vervolgden onze weg naar het centrum van de stad, waar de familie kennismaakte met de burgemeester en een bezoek bracht aan ANNO Stadsmuseum Zwolle. Waar grootvader Earl Olmsted een mooie plek had gekregen in de tentoonstelling Achter de façade.
We sloten af op de plek waar het allemaal begon: midden op de Grote Markt, waar Earl Olmsted de bevrijding van Zwolle aan het hoofdkwartier van de Canadese troepen kenbaar maakte…
Meer informatie
Wil je meer weten over het verhaal van Earl Olmsted of de vele andere Canadezen die in ons land streden voor vrijheid? Bezoek dan de website van Project ’44.
Het verhaal van Geoff is ook te beluisteren in de laatste aflevering van de podcast-serie De oorlog gaat nooit voorbij van de Overijsselacademie en Oost.
De Canadese krant The Globe and Mail heeft ook verslag gedaan van het bezoek van Geoff en de herdenkingen en festiviteiten in Zwolle. Lees hier het artikel.
